O ostatniej rzeczy, którą można zmienić
„Kiedy nie możemy już zmienić sytuacji, jesteśmy zmuszeni do zmiany siebie.”
To zdanie cytuje się zwykle tak, jakby dotyczyło korków i trudnych współpracowników. Frankl pisał o obozach koncentracyjnych, a kiedy się o tym pamięta, brzmi ono zupełnie inaczej.
Nie namawia do pogodzenia się z losem. Opisuje najwęższą wolność, jaka może człowiekowi zostać, kiedy naprawdę odebrano mu wszystko inne. Użyte za wcześnie, wobec sytuacji, którą wciąż da się zmienić, staje się usprawiedliwieniem dla biernego znoszenia wszystkiego — a to odwrotność tego, co miał na myśli.